راهنمای ابزار

راهنمای مسیریاب XC

مسیریاب برای سایت و روزی که انتخاب می‌کنی، خودش مسیر کراس‌کانتری می‌سازد و با هوای همان روز نمره می‌دهد: سبز، زرد، نارنجی یا قرمز — همراه با دلیل. این‌جا یاد می‌گیری چطور از آن استفاده کنی و نمره‌ها از کجا می‌آیند.

کار با مسیریاب
۱

نمای کلی

مسیریاب به‌جای این‌که تو مسیر بکشی، خودش مسیر می‌سازد: برای سایت و روزی که انتخاب می‌کنی، هزاران شکل و جهت مختلف را با داده‌ی هواشناسی همان روز «پرواز می‌کند» و سه مسیر بهتر را پیشنهاد می‌دهد.

  • پنل کناری (در موبایل: دکمه‌ی «🧭 تنظیمات و مسیرها») — سایت، روز، نوع و مسافت مسیر، مشخصات بال و نتیجه‌ها.
  • نقشه — مسیرهای ساخته‌شده با رنگ نمره‌شان، و لایه‌ی ترمال.
  • نمودار پایین — نیم‌رخ مسیر انتخاب‌شده: زمین، ستون ترمال، سقف و پایه‌ی ابر.

در کامپیوتر نقشه تمام‌صفحه است و دکمه‌ی «→ بازگشت» شما را به صفحه‌ی قبل برمی‌گرداند.

۲

سایت، روز، نوع مسیر و مسافت

  • سایت: سایت‌های ستاره‌دار (⭐) بالای فهرست‌اند. آخرین سایت انتخاب‌شده به خاطر سپرده می‌شود.
  • روز: روزهایی که پیش‌بینی دارند، با تاریخ.
  • نوع مسیر:
    • مثلث FAI — کوتاه‌ترین ضلع دست‌کم ۲۸٪ محیط؛ بیشترین ضریب امتیاز.
    • مثلث آزاد — مثلث کشیده‌تر؛ وقتی باد اجازه‌ی مثلث متقارن نمی‌دهد.
    • رفت‌وبرگشت — کلاسیک (رفتن و برگشتن به برخاست)، یا دو طرف برخاست: مثلاً نصف مسیر به یک سمت، بعد از روی برخاست رد شدن و نصف دیگر به سمت مخالف، و برگشت به برخاست.
    • مسافت آزاد — یک‌طرفه، معمولاً با باد؛ علاوه بر خط مستقیم، مسیرهای با خم، زانویی و زیگزاگ (تا ۳ نقطه‌ی چرخش، همان‌که XContest می‌شمارد) و مسیرهایی که خط‌الرأس را دنبال می‌کنند.
  • جای برخاست در مثلث: برخاست لازم نیست رأس مثلث باشد. مثلث‌هایی هم ساخته می‌شوند که برخاست روی یکی از ضلع‌ها است (مسیر از روی برخاست رد می‌شود و همان‌جا بسته می‌شود) یا داخل مثلث است (از برخاست به رأس اول می‌روی و در آخر به برخاست برمی‌گردی). روی کارت هر مسیر نوشته شده کدام است.
  • مسافت: طول کل مسیر (۲۰ تا ۲۵۰ کیلومتر).
  • ساعت برخاست: «خودکار» یعنی ساعت‌های ۱۰ تا ۱۳ (هر نیم ساعت) امتحان می‌شود و بهترینش انتخاب می‌شود؛ یا یک ساعت ثابت بگذار.
۳

مشخصات بال

نتیجه به بالت بستگی دارد. با انتخاب کلاس (EN-A تا D) عددها پر می‌شوند و می‌توانی دستی عوضشان کنی؛ مقدارها در مرورگرت ذخیره می‌شوند.

  • سرعت تریم (km/h) و نسبت سُرش (L/D) — سرعت و فاصله‌ی سُرش بین ترمال‌ها.
  • حداقل صعود — ترمال ضعیف‌تر از این برایت «هوای مرده» حساب می‌شود.
  • حداکثر باد — باد بیشتر از این در مسیر نمره را کم می‌کند.
۴

مسیر چطور ساخته و نمره‌دهی می‌شود

با زدن «مسیر بساز»، برای هر جهت و شکل ممکن یک پرواز شبیه‌سازی می‌شود. در هر ۲ کیلومتر مسیر، هوای همان نقطه در همان ساعتی که به آن‌جا می‌رسی خوانده می‌شود:

  • باد در لایه‌ی ترمال (میانگین ۴۰، ۶۵ و ۹۰٪ ارتفاع لایه) سرعت زمینی سُرش را تعیین می‌کند — باد روبه‌رو کندت می‌کند، باد پشت تندت.
  • قدرت ترمال زمان چرخیدن را تعیین می‌کند (مدل مک‌کریدی): ترمال ضعیف یعنی بیشتر چرخیدن و سرعت کمتر.
  • جایی که ترمال از «حداقل صعود» ضعیف‌تر است، با برد سُرش از سقف مقایسه می‌شود تا معلوم شود از آن رد می‌شوی یا نه.

نمره از ۱۰۰ شروع می‌شود و برای این‌ها کم می‌شود: رسیدن بعد از ساعت ۱۸، هوای مرده‌ی طولانی، خطر کومولونیمبوس، باد بیش از حد بال، باد روبه‌روی شدید، سقف پایین، پایه‌ی ابر کوتاه، ترمال ضعیف، تندباد در برخاست، و نبود داده.

زمین، دیواره‌ها و راه‌های آسمانی: مسیریاب دور سایت این‌ها را هم می‌خواند و در ساختن و نمره‌دادن مسیر به کار می‌برد:

  • خط‌الرأس‌ها از روی ارتفاع زمین (جایی که از میانگین ۲٫۵ کیلومتری اطرافش بلندتر است) و دیواره‌های ثبت‌شده‌ی همان سایت.
  • Skyways — مسیرهای پرتردد پروازهای ثبت‌شده‌ی دنیا، و نقاط داغ ترمال؛ هر دو از thermal.kk7.ch.

برای رفت‌وبرگشت و مسافت آزاد، مسیرهایی ساخته می‌شوند که از برخاست به سمت خط‌الرأس می‌روند و آن را دنبال می‌کنند. مسیری که روی این عوارض است تا ۶ امتیاز بیشتر می‌گیرد و در رتبه‌بندی جلوتر می‌آید، و جایی که ترمال کمی از حد بال ضعیف‌تر است ولی زیرش خط‌الرأس یا نقطه‌ی داغ هست، هوای مرده نصف حساب می‌شود. روی کارت هر مسیر سهم Skyways، خط‌الرأس و نقاط داغ نوشته شده.

🟢 ۷۵ به بالا «قابل پرواز» · 🟡 ۵۵ به بالا «شدنی، با دقت» · 🟠 ۳۵ به بالا «سخت» · 🔴 کمتر «توصیه نمی‌شود». زیر هر کارت دلیل‌ها به فارسی نوشته شده‌اند.

سه مسیر پیشنهادی جهت‌های متفاوت دارند (دست‌کم ۴۰ درجه فاصله) تا انتخاب واقعی داشته باشی. بالای کارت‌ها هم نوشته می‌شود با همین شکل مسیر تا چه مسافتی آن روز شدنی به نظر می‌رسد.

۵

کارت‌ها و لینک‌ها

  • روی هر کارت بزن تا مسیر روی نقشه بزرگ شود و نمودارش باز شود.
  • همین مسیر در روزهای دیگر — روی کارت اول، رنگ همان مسیر در بقیه‌ی روزها؛ برای پیدا کردن بهترین روز هفته.
  • در طراحی مسیر — مسیر با امتیاز XContest در طراحی مسیر باز می‌شود تا ذخیره کنی یا برای XCTrack خروجی بگیری.
  • در هواشناسی — مسیر با همان روز و ساعت شروع در صفحه‌ی هواشناسی باز می‌شود تا نقطه‌به‌نقطه بررسی کنی.
۶

نمودار نیم‌رخ مسیر

  • زمین — ارتفاع واقعی زمین در طول مسیر.
  • ستون رنگی — لایه‌ی ترمال؛ رنگ آن قدرت صعود است.
  • خط سقف و خط‌چین پایه‌ی ابر — جایی که پایه‌ی ابر زیر سقف ترمال است، کومولوس داری.
  • نوار قرمز بالا — خطر کومولونیمبوس. نوار خاکستری پایین — هوای مرده.
  • محور پایین هم کیلومتر را نشان می‌دهد هم ساعت رسیدن. ماوس را روی نمودار ببری، عددهای همان نقطه (ارتفاع، صعود، سقف، باد) را می‌بینی.
۷

مسیرهای ثبت‌شده

با تیک «نمایش مسیرهای ثبت‌شده‌ی این سایت»، مسیرهای رسمی سایت و مسیرهای عمومی کاربران که نزدیک سایت شروع می‌شوند، برای همان روز رنگ می‌گیرند:

  • مسیرهای دیواره (ریج) — با باد ۱۰ متری نسبت به جهت دیواره، سرعت و تندباد در بهترین ساعت ۱۰ تا ۱۶ سنجیده می‌شوند.
  • بقیه‌ی مسیرها — مثل مسیرهای ساخته‌شده شبیه‌سازی می‌شوند و نمودار دارند.
۸

دکمه‌های نقشه

  • ترمال — لایه‌ی قدرت ترمال در ساعت میانه‌ی پرواز، با همان رنگ‌های پله‌ای صفحه‌ی هواشناسی.
  • Skyways — راه‌های آسمانی پرتردد (thermal.kk7.ch).
  • نقاط داغ — احتمال ترمال از روی پروازهای ثبت‌شده (thermal.kk7.ch).
  • خاکستری — نقشه‌ی توپوگرافی را کم‌رنگ می‌کند تا مسیرها بهتر دیده شوند.
سؤال‌های رایج

جزئیات بیشتر

محدودیت‌ها و نکته‌هایی که قبل از پرواز باید بدانی.

Skyways و نقاط داغ یعنی امروز ترمال هست؟

نه؛ آمار پروازهای سال‌های گذشته‌اند (کجا زیاد پرواز شده و کجا ترمال زیاد چرخیده شده). هوای امروز از پیش‌بینی می‌آید؛ این‌ها فقط بین مسیرهای هم‌نمره، آن‌که از جای امتحان‌پس‌داده می‌گذرد را جلو می‌اندازند. داده‌ی KK7 مجوز CC BY-NC-SA 4.0 دارد.

منطقه‌ی ممنوعه و محل فرود هم حساب می‌شود؟

نه. مسیریاب فقط هوا را می‌سنجد. فضای کنترل‌شده، مناطق نظامی و مرزی، شهرها و جای فرود امن را خودت قبل از پرواز بررسی کن.

داده از کجا می‌آید؟

از همان داده‌ی ذخیره‌شده‌ی صفحه‌ی هواشناسی (مدل GFS، شبکه‌ی ۰٫۲۵ درجه). اگر بخشی از منطقه در ذخیره نباشد، داده‌ی زنده از Open-Meteo گرفته و جاهای خالی درون‌یابی می‌شوند؛ اگر داده خیلی کم باشد در دلیل‌ها نوشته می‌شود.

چرا مسیر سبز در عمل سخت بود؟

مدل ۲۸ کیلومتری نسیم دره، سایه‌ی ابر و ترمال‌های محلی را نمی‌بیند. نمره مقایسه‌ی نسبی مسیرها و روزهاست، نه قول موفقیت.

چرا مسافت بلند همه قرمزند؟

معمولاً چون رسیدن به بعد از ساعت ۱۸ می‌افتد. ساعت برخاست را جلوتر بیاور، مسافت را کم کن یا به مسافت شدنیِ نوشته‌شده بالای نتیجه‌ها نگاه کن.

دسترسی ندارم

مسیریاب ممکن است توسط مدیر فقط برای برخی کاربران باز باشد. وارد حسابت شو یا با مدیر سایت هماهنگ کن.

مسیر فردا رو پیدا کن

سایتت رو انتخاب کن، نوع مسیر و مسافت رو بگو و «مسیر بساز» رو بزن.

مسیریاب رو باز کن ←